Rimsko Carstvo poslalo je 190.000 vojnika, skupljenih od Iraka do Holandije, da uguši Veliki ilirski ustanak, koji je u Bosni vodio Baton Dezitijatski.

Činjenica je da Bosna i Hercegovina svoje bogato historijsko naslijeđe u maloj mjeri koristi kao turistički potencijal. Posebno se to odnosi na antičku historiju Bosne i Hercegovine, kojoj je, za razliku od ostalih perioda, posvećeno nedovoljno pažnje. Primjer neiskorištenosti historijskog potencijala je i istaknuti politički i vojnički dužnosnik Baton Dezitijatski, koji je bio predvodnik Velikog Ilirskog ustanka – događaj koji je u historiji upamćen kao socijalni bunt nezadovoljnog stanovništva. Lik i djelo Batona Dezitijatskog, kao i događaji vezani za Veliki Ilirski ustanak, neiskorišteni su turistički potencijal koji bi, ako se na pravi način iskoriste, u budućnosti mogli donijeti dosta profita domaćem turizmu. Historičar Salmedin Mesihović s Filozofskog fakulteta u Sarajevu ističe da je uloga Batona Dezitijatskog nemjerljiva, ali da se, nažalost, o istaknutom vođi Velikog Ilirskog ustanka veoma malo zna u bh. javnosti.

„Baton Dezitijatski je bio politički i vojnički dužnosnik desitijatske civitas, autonomne teritorijalno – upravne i administrativne jedinice u okvirima rimske provincije Ilirik. Dezitijati su ilirski narod koji je u periodu od IV st. p. n. e. pa do zaključno sa II st. n. e. dominirao prostorom Gornje Bosne i dolinom rijeke Lašve. Bez obzira što se desitijatsko ime više ne koristi kao narodnosna ili nacionalna odrednica, etničko i genetsko nasljeđe Dezitijata u velikoj mjeri dominira u današnjem domicilnom stanovništvu na potezu od Sarajeva pa do Zenice i Travnika“, ističe Mesihović.

„Sam Baton Dezitijatski je rođen oko između 40. i 30. god. p. n. e., vjerojatno u jednoj u uglednijih desitijatskih porodica. On je imao istaknutu karijeru i u okvirima svoje matične civitas, ali je vjerojatno bio i u rimskoj službi. U proljeće 6. god. n. e. je stao na čelo Velikog Ilirskog ustanka koji je izbio zbog izrabljivanja i ekonomskog i socijalnog iskorištavanja naših ljudi od strane imperijalne vlasti. Ubrzo je postao i jedan od dvojice glavnih vođa Ilirskog Saveza, prve organizacije koja je ujedinila razjedinjene narode i plemena koja su naseljavala današnji ilirskoslavenski prostor.“

„Veliki Ilirski ustanak je bio i najveći i najteži rat koji je Imperija vodila još od rata sa Hanibalom, što su i sami Rimljani priznali. Poslali su na ustanike skoro 190.000 profesionalnih i dobro obučenih vojnika skupljenih od Iraka do Nizozemske. Ipak, tek je izdaja Batona Breučkog, drugoga vođe ustanka, dovela do sloma ustanka. Ali i pored toga, Baton Dezitijatski je nastavio otpor u unutrašnjosti još godinu dana i predao se u septembru 9. god. n. e. Tiberiju, pastorku princepsa Augusta i budućem rimskom caru. Zbog toga što je vodio rat na viteški način, Tiberije je poštedio život Batona Dezitijatskog i samo ga je poslao u internaciju u italijanski grad Ravenu gdje je do živio pristojnim životom i bez oskudice do svoje smrti.“

Izvor: Al Jazeera